Van energielabel naar IT-Label: de nieuwe basis

Jarenlang werd de kwaliteit van commercieel vastgoed vooral bepaald door factoren als locatie, oppervlakte, uitstraling en de laatste jaren de energieprestatie. Dat waren de zaken die je op een factsheet zette en waar partijen over onderhandelden. De manier waarop organisaties werken verandert echter in hoog tempo, en daarmee verschuift ook wat een gebouw bruikbaar maakt.

Door de opkomst van AI, cloudoplossingen, hybride werken en datagedreven processen wordt een aspect steeds bepalender: de digitale infrastructuur van een gebouw. Een pand kan nog zo goed gelegen zijn, maar zonder betrouwbare connectiviteit en een passende IT-basis kunnen gebruikers vandaag de dag nauwelijks meer functioneren.

De vraag die steeds vaker gesteld zal worden, is daarom niet alleen hoe duurzaam een gebouw is, maar ook hoe digitaal gereed het is. Dit artikel gaat over die verschuiving, en over waarom transparantie hierover langzaam onmisbaar wordt.

Vastgoed verandert: van stenen naar een digitale omgeving

Vastgoed heeft altijd meebewogen met maatschappelijke ontwikkelingen. Waar vroeger vooral fysieke eigenschappen bepalend waren, wordt de digitale omgeving nu steeds belangrijker. Een modern kantoor, winkelpand of bedrijfsgebouw is niet langer alleen een fysieke plek, maar een omgeving waarin mensen, systemen en data dagelijks samenwerken.

Die verandering is op veel plekken tegelijk zichtbaar:

• medewerkers werken vanuit de cloud en verwachten overal stabiele verbinding;
• klanten rekenen op directe digitale dienstverlening;
• AI-toepassingen vragen steeds meer capaciteit en bandbreedte;
• beveiliging en toegangscontrole worden digitaal aangestuurd;
• gebouwen worden slimmer door sensoren en gekoppelde systemen.

Deze ontwikkelingen raken elk type gebouw. Wie meer wil weten over de techniek die hierachter schuilgaat, vindt in ons overzicht van smart building technologie een toegankelijke introductie op de systemen die een gebouw met elkaar verbinden.

IT is geen extra voorziening meer

Het helpt om digitale infrastructuur te vergelijken met andere basisvoorzieningen. Niemand huurt een gebouw zonder elektriciteit, verwarming of water. Toch werd internet en netwerk lange tijd als iets aanvullends gezien, iets dat een gebruiker later zelf wel zou regelen.

Een gebouw zonder goede digitale basis is vergelijkbaar met een auto zonder motor: de fysieke vorm is aanwezig, maar de functionaliteit ontbreekt. Vaak krijgt de digitale kant pas aandacht wanneer er problemen ontstaan, terwijl het eigenlijk onderdeel zou moeten zijn van het fundament van een gebouw.

Een gebouw met stroom maar zonder betrouwbare connectiviteit is in de praktijk half af, ook al ziet niemand dat aan de buitenkant.

De uitdaging: een gebrek aan gezamenlijke taal

Een groot deel van de onduidelijkheid in de markt komt voort uit het feit dat partijen vanuit hun eigen perspectief kijken. Iedereen bedoelt iets anders met begrippen als opgeleverd, gereed of aangesloten.

• Verhuurders en eigenaren willen weten welke voorzieningen aanwezig zijn en hoe zij hun bezit toekomstbestendig maken.
• Huurders willen weten of zij direct operationeel kunnen zijn en welke investeringen zelf nodig zijn.
• Makelaars en adviseurs zoeken een heldere manier om het opleverniveau te communiceren.
• Afbouwers en IT-specialisten moeten simpelweg weten wat het vertrekpunt is.

Zonder eenduidige communicatie ontstaan verkeerde verwachtingen en onnodige vertraging. Dat is precies waar een casco situatie tot verrassingen leidt. In het artikel over wie verantwoordelijk is voor IT-investeringen in een casco ruimte gaan we dieper in op die verdeling van taken. Ook voor huurders is het nuttig om vooraf te weten waar je op moet letten bij een ruimte.

IT-label als transparant vertrekpunt

Het IT-label is ontstaan vanuit de overtuiging dat de markt behoefte heeft aan meer transparantie over de digitale basis van gebouwen. Net zoals een energielabel inzicht geeft in de energieprestatie, maakt het IT-label inzichtelijk welk digitaal opleverniveau een gebouw biedt.

Het doel is niet om gebouwen goed of slecht te noemen, maar om duidelijkheid te scheppen over het startpunt. Een paar principes zijn daarbij belangrijk:

• het label kijkt naar het vastgoed zelf, niet naar de gebruiker;
• investeringen die een huurder zelf doet, blijven de verantwoordelijkheid van die huurder;
• een hoger label betekent niet automatisch dat een gebouw beter is.

Aansluiten bij de behoefte

Waar het om draait, is de aansluiting op de behoefte van de gebruiker. Een casco pand met de classificatie IT5 SHELL kan uitstekend passen bij een organisatie die haar volledige IT-omgeving zelf wil inrichten. Een instapklaar niveau als IT2 PLUG & PLAY is juist interessant voor bedrijven die op dag een operationeel willen zijn. Het volledige overzicht van de classificatie van PREMIUM tot SHELL laat zien hoe deze niveaus zich tot elkaar verhouden.

De toekomst: digitale gereedheid wordt onderdeel van waarde

De komende jaren gaat digitale infrastructuur een grotere rol spelen bij verhuur, verkoop en waardering. Niet omdat stenen minder belangrijk worden, maar omdat de waarde van een gebouw steeds meer wordt bepaald door hoe goed het aansluit bij de manier waarop organisaties werken.

Die beweging loopt parallel aan wat eerder met het energielabel gebeurde. In het artikel over het verschil tussen het IT-label en het energielabel lichten we toe waarom beide naast elkaar bestaan en elkaar aanvullen in plaats van vervangen.

Binnen enkele jaren vragen we bij commercieel vastgoed vermoedelijk niet alleen meer hoeveel vierkante meter een gebouw heeft, waar het ligt of welk energielabel het bezit. De vraag wordt steeds vaker: hoe digitaal gereed is dit gebouw? Want vastgoed bestaat niet alleen uit stenen, maar uit de omgeving waarin organisaties iedere dag moeten kunnen functioneren.

Zo brengt u de digitale basis van uw gebouw in beeld

Wilt u weten wat digitale gereedheid concreet betekent voor uw eigen bezit of voor een pand dat u overweegt te huren? Begin met inzicht in het startpunt. Op de pagina hoe het IT-label werkt ziet u stap voor stap hoe het opleverniveau in kaart wordt gebracht en wat een classificatie in de praktijk betekent voor uw plannen en investeringen.