Naast een energielabel ook een IT-label nodig?

Gebouwen zijn de afgelopen jaren steeds meetbaarder geworden. Waar vastgoed vroeger vooral werd beoordeeld op locatie, oppervlakte en staat van onderhoud, kijken eigenaren, gebruikers en beleggers nu naar een groeiend aantal prestatie-indicatoren. Energieverbruik, duurzaamheid, installaties, veiligheid en comfort zijn allemaal in meer of mindere mate te kwantificeren geworden.

Het energielabel is daarvan het bekendste voorbeeld. Het geeft in een oogopslag inzicht in de energieprestatie van een gebouw en is voor veel kantoren inmiddels een vast onderdeel van de beoordeling. Dat label heeft een breed publiek geholpen om over energie na te denken in termen die iedereen begrijpt.

Toch ontbreekt er een onderdeel dat steeds zwaarder gaat wegen: de digitale basis van het gebouw. Een modern kantoor kan energiezuinig en duurzaam zijn, maar zonder een goede digitale infrastructuur beperkt bruikbaar zijn voor de organisaties die er willen werken. De vraag verschuift daarom langzaam van "hoe zuinig is dit gebouw?" naar ook "hoe digitaal voorbereid is dit gebouw?".

Wat een energielabel over een gebouw vertelt

Een energielabel maakt de fysieke energieprestatie van een gebouw inzichtelijk. Het kijkt naar factoren die bepalen hoeveel energie een pand verbruikt en hoe efficiënt het daarmee omgaat.

• het verwachte energieverbruik van het gebouw;
• de isolatie van gevel, dak en vloeren;
• de aanwezige installaties;
• de verwarmings- en koelsystemen;
• de algehele energie-efficiëntie.

Die informatie is waardevol. Ze helpt bij verduurzaming, bij het inschatten van exploitatiekosten en bij de waardeontwikkeling van vastgoed. Een energielabel is daarmee een stevig hulpmiddel bij investeringsbeslissingen en bij het gesprek tussen eigenaar en gebruiker.

Maar het label heeft een duidelijke grens. Het zegt niets over de digitale mogelijkheden van een gebouw. Een pand met een uitstekende energieprestatie kan tegelijkertijd matig zijn voorbereid op de connectiviteit en technologie die moderne organisaties nodig hebben. Dat verschil tussen fysieke en digitale kwaliteit lichten we verder toe in ons artikel over het verschil tussen het IT-label en het energielabel.

Digitale infrastructuur als nieuwe basisvoorziening

De manier waarop organisaties gebouwen gebruiken is de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Hybride werken vraagt om betrouwbare verbindingen op elk moment van de dag. Cloudapplicaties verplaatsen bedrijfsprocessen naar externe datacenters. Kunstmatige intelligentie stelt hogere eisen aan bandbreedte en stabiliteit.

Daar komen de gebouwgebonden systemen zelf bij. Slimme gebouwtechnologie, digitale toegangscontrole, sensoren op basis van IoT en datagedreven gebouwbeheer leunen allemaal op een onderliggend netwerk. En met die toename van verbonden systemen groeit ook het belang van cybersecurity. Hoe die onderdelen samenhangen, beschrijven we in de kennisbank over smart building technologie.

Connectiviteit en IT-infrastructuur worden daarmee steeds meer vergelijkbaar met andere gebouwgebonden voorzieningen. Net zoals niemand een gebouw serieus overweegt zonder elektriciteit, water of klimaatregeling, wordt een betrouwbare digitale basis een vanzelfsprekende verwachting. Een gebouw zonder die basis voldoet steeds minder aan wat gebruikers als normaal beschouwen.

Een gebouw kan zijn eigen energie besparen en tegelijk de organisaties erin digitaal in de weg zitten. Beide prestaties horen zichtbaar te zijn.

Wat een IT-label inzichtelijk maakt

Waar het energielabel de energieprestatie transparant maakt, doet het IT-label dat voor de digitale gereedheid van een gebouw. Het maakt zichtbaar wat er aan digitale basis aanwezig is, zodat eigenaren en gebruikers dit kunnen wegen zonder er zelf technisch onderzoek voor te hoeven doen.

Een IT-label geeft onder meer inzicht in de volgende onderdelen:

• de internetmogelijkheden en beschikbare verbindingen;
• de aanwezige netwerkbekabeling;
• de WiFi-voorzieningen in het gebouw;
• de technische ruimtes en patchruimtes;
• de mate van redundantie in de infrastructuur;
• de mogelijkheden voor smart building toepassingen;
• de digitale beveiligingsvoorzieningen.

Belangrijk is dat een IT-label niet de organisatie beoordeelt die in het gebouw werkt. Het maakt de digitale basis van het vastgoed zelf transparant. Het IT-label spreekt geen oordeel uit over goed of slecht, maar plaatst een gebouw in een classificatie die aangeeft hoe ver de digitale voorbereiding reikt. Hoe die weging tot stand komt, leest u in de uitleg over hoe het puntensysteem van een IT-label werkt.

Van SHELL tot PREMIUM

De classificatie loopt van gebouwen zonder digitale infrastructuur, aangeduid als IT5 SHELL, tot gebouwen die volledig zijn voorbereid op geavanceerde en AI-gedreven toepassingen, aangeduid als IT1+ PREMIUM. Daartussen liggen de niveaus die aangeven of een gebouw over een basisinfrastructuur beschikt, plug-and-play bruikbaar is of instapklaar is voor veeleisende gebruikers.

Energielabel en IT-label: geen concurrenten maar aanvullingen

Het is verleidelijk om beide labels tegenover elkaar te zetten, maar dat is niet de juiste blik. Ze beantwoorden verschillende vragen en vullen elkaar aan.

	Energielabel	IT-label
Focus	Energieprestatie	Digitale gereedheid
Onderwerp	Fysieke gebouwkwaliteit	Digitale gebouwkwaliteit
Beantwoordt de vraag	Hoe efficiënt gebruikt het gebouw energie?	Hoe voorbereid is het gebouw op digitale toepassingen?
Belangrijk voor	Duurzaamheid en energiegebruik	Connectiviteit, technologie en toekomstwaarde

Een toekomstbestendig gebouw heeft niet alleen een lage energievraag, maar ook een sterke digitale basis. Wie enkel op energie stuurt, mist de helft van het verhaal dat bepaalt of een pand op langere termijn bruikbaar blijft. De gedachte dat beide fundamenten gelijkwaardig zijn, werken we verder uit in het artikel over energie en IT als twee fundamenten van modern vastgoed.

Waarom digitale kwaliteit onderdeel van vastgoedwaarde wordt

De verwachtingen van huurders en gebruikers verschuiven. Een organisatie die een ruimte betrekt, gaat er tegenwoordig van uit dat er direct betrouwbare internetverbindingen beschikbaar zijn. Werknemers verwachten een probleemloze digitale werkomgeving, ongeacht of ze op kantoor of vanuit huis werken. Slimme gebouwtoepassingen vragen bovendien om een solide onderliggende infrastructuur.

Beleggers kijken om diezelfde reden steeds vaker naar de toekomstbestendigheid van gebouwen. Digitale kwaliteit is voor hen een indicator van hoe lang een pand aantrekkelijk blijft voor de markt. In ons artikel over het IT-label en rendement gaan we dieper in op de betekenis daarvan voor yield, acquisitie en dispositie.

De parallel met het energielabel is duidelijk. Net zoals een ongunstig energielabel invloed kan hebben op de aantrekkelijkheid van een gebouw, kan een beperkte digitale infrastructuur toekomstige gebruikers in hun mogelijkheden beperken. Voor wie ruimte zoekt, wordt de vraag naar de aanwezige verbinding vaak een van de eerste, zoals we beschrijven in het artikel over de internetverbinding als eerste vraag van moderne huurders.

Van duurzaam vastgoed naar slim vastgoed

De vastgoedmarkt maakt een verschuiving door. De aandacht ging jarenlang vooral uit naar energiezuinig vastgoed. Die aandacht blijft, maar krijgt gezelschap van een tweede vraag: is het gebouw ook digitaal toekomstbestendig?

Smart buildings zijn alleen mogelijk wanneer de onderliggende infrastructuur aanwezig is. Een slim gebouw begint namelijk niet bij software of sensoren, maar bij een betrouwbare digitale basis. Zonder die basis blijven slimme toepassingen losse beloftes zonder fundament. Waarom die basis het uitgangspunt moet zijn, lichten we toe in de kennisbank over toekomstbestendig bouwen.

Duurzaam én digitaal toekomstbestendig vastgoed is daarmee het beeld dat opdoemt. De twee sporen versterken elkaar: een gebouw dat efficiënt met energie omgaat en tegelijk klaar is voor de technologie van morgen, staat sterker in de markt dan een gebouw dat slechts op een van beide vlakken presteert.

Heeft uw gebouw naast een energielabel ook een IT-label nodig?

Een energielabel en een IT-label beantwoorden verschillende vragen. Het energielabel laat zien hoe duurzaam en energie-efficiënt een gebouw is. Het IT-label maakt inzichtelijk hoe digitaal voorbereid een gebouw is. Voor toekomstbestendig vastgoed zijn beide aspecten belangrijk: energie en digitale infrastructuur vormen samen de basis voor de gebouwen van morgen.

Wilt u weten wat de digitale gereedheid van uw pand momenteel inhoudt, dan is de eerste stap om te verkennen hoe het IT-label werkt en welke classificatie bij uw gebouw past. Zo krijgt u dezelfde transparantie over de digitale basis van uw vastgoed als het energielabel u al biedt over de energieprestatie.