Frankrijk: glasvezelplicht én een label voor slimme gebouwen

Hoe Frankrijk sinds 2008 glasvezel in gebouwen verplicht, en waarom de sector daarnaast het label R2S bouwde.

Lessen uit andere landen··8 min leestijd·Redactie: IT-Label

Kernpunten

  • Frankrijk verplicht glasvezel in nieuwe gebouwen sinds de wet van 2008 (LME). Sinds 2016 geldt dat voor alle nieuwbouw.
  • Bij een grote renovatie met bouwvergunning geldt de plicht sinds 2017 ook, zolang de glasvezel niet meer kost dan 5% van de werkzaamheden.
  • Naast de wet bestaat een vrijwillig label voor utiliteitsgebouwen: Ready2Services (R2S). De sector maakte de eisen, de certificeerder Certivéa geeft het label uit.
  • R2S kijkt verder dan de aansluiting, onder meer naar het gebouwnetwerk en de digitale beveiliging. In 2022 kwam versie 2.
  • De les voor de Benelux: de wet legt de basis, een label maakt de kwaliteit daarboven zichtbaar. Allebei zijn nodig.

Frankrijk is een interessant land om naar te kijken. Het combineert twee dingen die in de Benelux nog los van elkaar staan. Aan de ene kant is er een wettelijke glasvezelplicht voor gebouwen, die stap voor stap is uitgebreid. Aan de andere kant is er een vrijwillig label dat de digitale kwaliteit van utiliteitsgebouwen beoordeelt.

In het overzicht wat het IT-Label kan leren van andere landen stond Frankrijk al kort genoemd. In dit artikel gaan we dieper. Hoe is de Franse aanpak ontstaan, wat heeft hij opgeleverd, en waar houdt hij op?

Hoe het werkt: eerst de wet, daarna het label

De Franse regels zijn in kleine stappen gegroeid. Elke wet of elk decreet voegde een groep gebouwen toe. Zo ziet de tijdlijn eruit:

  • 2008: de Loi de modernisation de l'économie (LME, wet 2008-776, artikel 109) bepaalt dat nieuwe gebouwen met meerdere woningen of bedrijfsruimtes glasvezel moeten hebben naar elke woning en elke ruimte. Dat geldt voor bouwvergunningen afgegeven na 1 januari 2010. Voor gebouwen met maximaal 25 ruimtes geldt 1 januari 2011.
  • Januari 2009: drie decreten werken de wet uit. Decreet 2009-52 eist minimaal één glasvezel per woning of ruimte, naar een toegankelijk aansluitpunt in het gebouw waar meerdere netwerken op kunnen. Decreet 2009-53 regelt het "recht op glasvezel" uit dezelfde wet: de eigenaar mag een aansluiting voor een huurder niet zonder gegronde reden weigeren. Decreet 2009-54 regelt de afspraken met de operator.
  • December 2011: decreet 2011-1874 maakt meerdere vezels per woning mogelijk. In dichtbebouwde gebieden kan de plicht oplopen tot vier vezels per woning. Dit geldt voor bouwaanvragen vanaf 1 april 2012.
  • 2015: de loi Macron (wet 2015-990, artikel 118) breidt de plicht uit naar gebouwen met één woning of één bedrijfsruimte, naar nieuwe verkavelingen en naar renovaties met bouwvergunning.
  • Augustus 2016: decreet 2016-1182 werkt dat uit voor alle nieuwbouw, woningen én bedrijfsruimtes. Het geldt voor bouwaanvragen vanaf 1 oktober 2016.
  • Mei 2017: decreet 2017-832 regelt de renovatie. Bij werkzaamheden met bouwvergunning aan een gebouw met meerdere woningen of bedrijfsruimtes moet glasvezel worden aangelegd. Dat hoeft niet als de glasvezel meer kost dan 5% van de kosten van de werkzaamheden.
  • 2018: de Smart Buildings Alliance (SBA), een vereniging van bedrijven uit de sector, stelt het kader Ready2Services (R2S) op. Certivéa, een certificeerder voor gebouwen, geeft het label uit.
  • Juni 2022: versie 2 van R2S verschijnt, gebaseerd op de ervaringen met de eerste versie.

Het label R2S is bedoeld voor utiliteitsgebouwen: nieuw, gerenoveerd of in gebruik. Het kijkt naar zes thema's: connectiviteit, netwerkarchitectuur, apparatuur en koppelingen, digitale beveiliging, verantwoord beheer en digitale diensten. Er zijn vier niveaus, van nul tot drie sterren.

Een centraal idee is het "Smart Network": één gebouwnetwerk dat alle technische systemen verbindt, in plaats van een apart netwerk voor elk systeem. Het label rust op open standaarden, zoals het internetprotocol (IP) en open koppelingen (API's).

Wat het heeft opgeleverd

De wet zorgde vooral dat nieuwe gebouwen niet achterblijven: wie nieuw bouwt, legt de glasvezel direct aan.

Frankrijk heeft daarnaast een groot glasvezelnet aangelegd. Volgens de toezichthouder ARCEP waren eind juni 2026 43,1 miljoen van de 45,2 miljoen woningen en bedrijfsruimtes aan te sluiten op glasvezel. Dat is 95,3%. Er waren 28,1 miljoen glasvezelabonnementen, 85% van alle internetabonnementen. Dat is niet alleen aan de bouwregels te danken, maar die zorgden wel dat nieuwbouw meteen meedoet.

Het label R2S heeft iets anders opgeleverd: een gedeelde taal. Eigenaren, ontwerpers en installateurs hebben één kader om te beschrijven wat een "slim en verbonden" gebouw is. Op 1 januari 2022 waren er volgens Certivéa 93 erkende R2S-referenten: vakmensen die projecten begeleiden. Ook kwamen er uitbreidingen, zoals R2S-4GRIDS voor energiebeheer.

De Franse wet zorgt dat de vezel er ligt. Het label vraagt wat het gebouw ermee doet.

Waar het ophoudt

De Franse aanpak heeft ook grenzen:

  • De wet regelt aanwezigheid, geen prestaties. De plicht gaat over vezels, een aansluitpunt en ruimte voor kabels. Of het netwerk in het gebouw goed werkt, toetst de wet niet.
  • Bestaande gebouwen vallen er grotendeels buiten. De renovatieplicht geldt alleen bij werkzaamheden met bouwvergunning, en alleen als de glasvezel niet meer kost dan 5%. Een kantoor waar niet verbouwd wordt, blijft buiten beeld.
  • De laatste meters zijn lastig. Eind juni 2026 waren nog 2,1 miljoen adressen niet aan te sluiten. Bij meer dan een derde daarvan weigerden derden, zoals verenigingen van eigenaren, de aanleg volgens de operators, of was het gebouw nog in aanbouw.
  • Het label is vrijwillig en kost geld. Certivéa noemt een gemiddelde vergoeding van € 12.750 exclusief btw, afhankelijk van het project en de oppervlakte. Dat is een drempel voor kleinere gebouwen. Openbare cijfers over het aantal gelabelde gebouwen hebben we niet gevonden.
  • Het label is gericht op utiliteitsbouw. Voor woningen heeft de SBA een apart kader, R2S Résidentiel. En het kader is in Frankrijk ontstaan en daar het bekendst.

Benieuwd naar het IT-Label van uw gebouw?

Ontdek hoe uw vastgoed scoort op digitale infrastructuur.

IT-Label aanvragen

Wat de Benelux ervan kan leren

Ten eerste: een wet kan in stappen groeien. Frankrijk begon bij grote nieuwe gebouwen en voegde daarna kleinere gebouwen, eengezinswoningen en renovaties toe.

Ten tweede: een kostengrens maakt een plicht haalbaar, maar laat ook een gat. De grens van 5% bij renovatie voorkomt onredelijke kosten. Engeland koos met Part R een vergelijkbare oplossing voor nieuwe woningen, met een grens van £2.000 per woning. Meer daarover leest u in Engeland heeft Part R. Europa heeft de Gigabit-verordening. Wat nu?

Ten derde: de Europese regels gaan dezelfde kant op. Sinds 12 februari 2026 vraagt de Gigabit-verordening glasvezelklare infrastructuur in nieuwe en ingrijpend gerenoveerde gebouwen. Wat Frankrijk sinds 2010 doet, wordt dus ook hier de basis.

Ten vierde: een label werkt beter als de sector meedenkt. Bij R2S schreef de sector de eisen, en een onafhankelijke certificeerder kent het label toe. Ook in Londen werd een vrijwillige beoordeling opgezet, maar daar gaf het stadsbestuur de eerste duw. Die vergelijking leest u in de connectiviteitsrating voor kantoren in Londen.

Wat dit betekent voor het IT-Label

Het IT-Label staat dicht bij de Franse les. Het kijkt, net als R2S, verder dan de aansluiting alleen. De zes beoordelingsgebieden van het IT-Label zijn connectiviteit, infrastructuur, performance, schaalbaarheid, integratie en smart building.

Er zijn ook verschillen. Het IT-Label meet ook hoe de infrastructuur in de praktijk werkt, en is bedoeld voor nieuw en bestaand commercieel vastgoed. Dat is precies het deel dat de Franse wet niet raakt. Een Certified Partner voert de audit uit volgens één vaste methode, en het certificaat is twee jaar geldig.

Frankrijk laat zien dat wet en label elkaar aanvullen: de wet zorgt voor een minimum, het label maakt de verschillen daarboven zichtbaar. Daarom pleiten we voor één gezamenlijke maatstaf in Nederland, België en Luxemburg. Lees waarom het IT-Label de Benelux-standaard moet worden, of bekijk alle landen in het overzicht van wat andere landen ons leren.

Veelgestelde vragen

Is glasvezel in Frankrijk verplicht in nieuwe gebouwen?

Ja. Sinds de wet van 2008 moeten nieuwe gebouwen met meerdere woningen of bedrijfsruimtes glasvezel hebben. Sinds decreet 2016-1182 geldt dat voor alle nieuwbouw, ook voor eengezinswoningen en gebouwen met één bedrijfsruimte, bij bouwaanvragen vanaf 1 oktober 2016.

Geldt de Franse glasvezelplicht ook bij renovatie?

Soms. Sinds mei 2017 geldt hij bij werkzaamheden met bouwvergunning aan gebouwen met meerdere woningen of bedrijfsruimtes. De plicht vervalt als de glasvezel meer kost dan 5% van de kosten van de werkzaamheden.

Wat is het label R2S?

Ready2Services (R2S) is een vrijwillig label voor utiliteitsgebouwen. De Smart Buildings Alliance stelde het kader op, Certivéa geeft het label uit. Het beoordeelt zes thema's, waaronder connectiviteit, netwerkarchitectuur en digitale beveiliging, en kent vier niveaus.

Wat is het verschil tussen R2S en het IT-Label?

Beide kijken verder dan alleen de aansluiting. R2S is in Frankrijk ontwikkeld en richt zich op utiliteitsgebouwen met een gezamenlijk gebouwnetwerk. Het IT-Label is ontwikkeld voor de Benelux, kent zes niveaus van IT1+ PREMIUM tot IT5 SHELL, en meet ook hoe de infrastructuur in de praktijk werkt.

Benieuwd naar het IT-Label van uw gebouw?

Ontdek hoe uw vastgoed scoort op digitale infrastructuur.

IT-Label aanvragen

Verder kijken dan de vezel

Wilt u weten hoe uw gebouw er nu voor staat? Met een IT-Label Voorinspectie bekijkt een Certified Partner de digitale infrastructuur van uw gebouw, en u krijgt een rapport met de sterke punten en de aandachtspunten.

Wilt u op de hoogte blijven van wetgeving, normen en de digitale kwaliteit van gebouwen? Schrijf u in voor de nieuwsbrief.

Bronnen: ARCEP, Loi de modernisation de l'économie, artikel 109; Journal officiel, decreet 2009-52; Maire-info, de drie decreten van januari 2009; Journal officiel, decreet 2011-1874; ARCEP, telecombepalingen van de loi Macron; Banque des Territoires, decreet 2016-1182; Banque des Territoires, decreet 2017-832; ARCEP, markt voor vast breedband, 10 september 2026; Certivéa, label Ready2Services; Smart Buildings Alliance, kader R2S. Gecontroleerd op 18 oktober 2026.

Hoe scoort uw pand?

Doe de gratis IT-Label Zelfscan: tien vragen, drie minuten, direct een indicatie. Start de Zelfscan

Dit artikel is geschreven door de redactie van IT-Label. De redactie is verantwoordelijk voor de inhoud.

Deel dit artikel

LinkedInWhatsAppXE-mail

Blijf op de hoogte van onze kennisartikelen

Ontvang onze nieuwe artikelen over digitale infrastructuur in vastgoed in uw mailbox. Geen spam, afmelden kan altijd.

Wij gebruiken uw gegevens alleen voor de nieuwsbrief. Lees ons privacybeleid.

Heeft u een vraag?

Neem contact met ons op voor meer informatie over het IT-Label.

Contact opnemen

IT-Label aanvragen

Laat uw gegevens achter, dan nemen wij contact op om het traject door te nemen.

Classificaties IT1+, IT1, IT2, IT3, IT4, IT5