Wat kan het IT-Label leren van andere landen? Zes lessen uit Korea, Spanje, Portugal, Frankrijk en het VK

Het IT-Label is niet het eerste idee om de digitale kwaliteit van gebouwen zichtbaar te maken. Al sinds eind jaren negentig zoeken landen naar manieren om te zorgen dat gebouwen klaar zijn voor snel internet. Sommige landen kozen voor wetten, andere voor vrijwillige labels, en een paar voor allebei.

Wat werkte, en wat niet? In dit artikel kijken we naar vijf landen en naar een internationaal label. Daarna vertalen we wat we zien naar zes lessen voor het IT-Label, dat wil uitgroeien tot de standaard voor digitale kwaliteit van vastgoed in de Benelux.

Zuid-Korea: een certificaat dat bouwers zelf wilden

Zuid-Korea is een van de bekendste voorbeelden. In de jaren negentig voerde de overheid een certificaat in voor gebouwen met een snelle internetverbinding, met drie niveaus. Vooral appartementencomplexen deden mee.

Het certificaat was vrijwillig, maar werkte toch. Volgens de Amerikaanse denktank Brookings gebruikten bouwers het om hun projecten te onderscheiden, en wilden de meeste bewoners in zo'n gecertificeerd gebouw wonen. Een verantwoordelijke van het ministerie zei in 2000 tegen CNN dat ongeveer 80 procent van de nieuwe appartementen daardoor werd aangesloten op snel internet.

De les: een label hoeft niet verplicht te zijn om effect te hebben. Het werkt als de koper of huurder het kent en erom vraagt. Dan wordt het voor de eigenaar een verkoopargument in plaats van een verplichting.

Spanje: een technisch plan, onafhankelijk getoetst

Spanje heeft al sinds 1998 regels voor de gemeenschappelijke telecominfrastructuur in gebouwen, de ICT (Infraestructuras Comunes de Telecomunicaciones). De huidige regels staan in Real Decreto 346/2011 en de bijbehorende uitvoeringsregeling.

Bij een nieuw gebouw hoort een technisch project voor de telecominfrastructuur, met tekeningen, eisen en een begroting. Een door de Spaanse accreditatie-instantie ENAC erkende organisatie kan dat project controleren. Na de bouw volgen een eindcertificaat en een meetprotocol. Zo is vastgelegd wat er in het gebouw zit.

De les: vastleggen en onafhankelijk toetsen geeft vertrouwen. Een label is pas iets waard als een buitenstaander kan nagaan hoe het tot stand kwam.

Portugal: een handboek dat steeds wordt bijgewerkt

Portugal regelt de telecominfrastructuur in gebouwen met de ITED-regels (Infraestruturas de Telecomunicações em Edifícios). De toezichthouder ANACOM geeft er een technisch handboek voor uit. Het handboek wordt regelmatig herzien. De derde editie ging in 2015 in. In nieuwe gebouwen is de infrastructuur verplicht.

Portugal stelt ook eisen aan de organisaties die ontwerpers en installateurs opleiden. Die worden gecertificeerd volgens vaste regels.

De les: techniek verandert snel. Een methode die niet meegroeit, raakt verouderd. En goede regels werken alleen als de mensen die ze toepassen ervoor zijn opgeleid.

Frankrijk: een label van de sector, uitgegeven door een onafhankelijke partij

In Frankrijk ontwikkelde de Smart Buildings Alliance, een branchevereniging, het label Ready2Services (R2S) voor slimme en verbonden utiliteitsgebouwen. Het label beoordeelt onder meer de connectiviteit, de netwerkarchitectuur en de digitale beveiliging.

Twee dingen vallen op. De sector maakt de eisen, maar een onafhankelijke certificeerder, Certivéa, geeft het label uit. En in 2022 kwam er een tweede versie, gebaseerd op de ervaringen met de eerste.

De les: wie de standaard maakt en wie het label toekent, kunnen beter gescheiden zijn. En een standaard heeft versies nodig, zodat ervaringen uit de praktijk een plek krijgen.

Verenigd Koninkrijk: de wet regelt de basis

In Engeland gelden sinds 26 december 2022 nieuwe bouwregels, Part R. Nieuwe woningen krijgen infrastructuur die klaar is voor gigabitsnelheid, en een werkende gigabitaansluiting. Voor die aansluiting geldt een kostengrens van £2.000 per woning. Lukt het niet binnen die grens, dan komt er de snelste aansluiting die wel mogelijk is.

Daarnaast liet het stadsbestuur van Londen in 2015 een vrijwillig beoordelingssysteem opzetten voor de digitale connectiviteit van kantoorgebouwen.

De les: de wet zorgt voor een minimum in nieuwe gebouwen. Voor de kwaliteit daarboven, en voor bestaande gebouwen, is een vrijwillig label nodig. Een overheid kan zo'n label een duw geven zonder het zelf te verplichten.

Internationaal: WiredScore

WiredScore begon in 2013 in New York en voert sinds 2015 het Londense beoordelingssysteem uit. Volgens het bedrijf zelf certificeert het nu gebouwen in 42 landen. Het werkt met eenvoudige niveaus, van Certified tot Platinum.

De les: eenvoudige niveaus zijn makkelijk te communiceren, en internationale vergelijkbaarheid is waardevol voor beleggers en huurders met gebouwen in meerdere landen.

Elk land loste een deel van de puzzel op. De kunst is om de stukken bij elkaar te leggen.

En Nederland zelf: de les van het energielabel

De sterkste les ligt misschien dichtbij. Het energielabel begon als manier om energieprestaties zichtbaar te maken. Pas toen er gemeten werd, kon de overheid sturen. Sinds 1 januari 2023 moeten kantoren in Nederland van 100 m² of groter minimaal energielabel C hebben.

Maar het energielabel laat ook zien hoe lastig de weg is. Kort voor die datum had volgens schattingen van RVO nog een groot deel van de kantoren helemaal geen label. Een label werkt pas als het breed wordt gebruikt.

Meer over de relatie tussen labels en beleid leest u in IT-labels en overheidsbeleid.

Zes lessen voor het IT-Label

Wat betekenen deze ervaringen voor het IT-Label? We zien zes lessen:

1. Maak het label een verkoopargument. Zoals in Zuid-Korea: een label werkt als huurders en kopers erom vragen. Daarom richt het IT-Label zich niet alleen op eigenaren, maar ook op huurders, makelaars en adviseurs.
2. Toets onafhankelijk en leg vast. Zoals in Spanje: een buitenstaander moet kunnen nagaan hoe een label tot stand kwam. Daarom werkt elke Certified Partner met dezelfde methode, en legt de partner de uitkomst vast in een rapport.
3. Werk de methode regelmatig bij. Zoals in Portugal en Frankrijk: techniek verandert, dus de methode moet meegroeien, met duidelijke versies.
4. Leid de vakmensen op. Zoals in Portugal: regels zijn zo goed als de mensen die ze toepassen. Daarom is er de IT-Label Academie.
5. Ga verder dan de wet. Zoals in het Verenigd Koninkrijk en met de Europese Gigabit-verordening: de wet regelt leidingen en kabels in nieuwe gebouwen. Het IT-Label kijkt ook naar bestaande gebouwen, en meet hoe de infrastructuur in de praktijk werkt.
6. Houd het eenvoudig, en vergelijkbaar over grenzen heen. Zoals bij WiredScore: duidelijke niveaus helpen. Het IT-Label werkt met zes classificaties, van IT1+ PREMIUM tot IT5 SHELL, met dezelfde betekenis in Nederland, België en Luxemburg.

Wat het IT-Label anders doet

Veel regels en labels in het buitenland kijken vooral naar wat er aanwezig is: leidingen, kabels, een aansluiting. Het IT-Label kijkt ook naar hoe het werkt. Een gebouw met glasvezel op papier, maar met tegenvallende prestaties in de praktijk, scoort naar de praktijk.

Daarnaast kijkt het IT-Label naar het hele gebouw: de aansluiting, het netwerk, wifi, de technische ruimtes, de beveiliging en de slimme gebouwsystemen. En het is bedoeld voor alle soorten commercieel vastgoed, nieuw en bestaand.

Veelgestelde vragen

Welk land heeft het beste systeem?

Er is geen land met een perfect systeem. Zuid-Korea liet zien dat een vrijwillig label de markt kan bewegen. Spanje en Portugal laten zien hoe je vastlegt en toetst. Frankrijk laat zien hoe sector en certificeerder samenwerken. Elk land biedt een les.

Komt er in Nederland een verplicht digitaal label, zoals het energielabel?

Daar zijn geen plannen voor bekend. De Europese Gigabit-verordening verplicht wel glasvezelklare infrastructuur in nieuwe en ingrijpend gerenoveerde gebouwen, en laat landen vrij om een vrijwillig glasvezelklaar-label in te voeren.

Wat is het verschil tussen het IT-Label en buitenlandse labels?

Het IT-Label meet niet alleen wat er aanwezig is, maar ook hoe het in de praktijk werkt. Het is ontwikkeld voor de Benelux, voor nieuw en bestaand commercieel vastgoed.

Hoe kan ik meedenken over de methode?

Sluit u aan bij het Kenniscollectief. Daar denken eigenaren, IT-professionals en adviseurs mee over de verdere ontwikkeling van het IT-Label.

Leren, en samen bouwen

Andere landen hebben veel uitgeprobeerd. Daar kunnen we van leren, zodat we in de Benelux niet opnieuw het wiel hoeven uit te vinden. Wilt u meedenken over de volgende stap? Meld u aan bij het Kenniscollectief.

Wilt u op de hoogte blijven van wetgeving, normen en de digitale kwaliteit van gebouwen? Schrijf u in voor de nieuwsbrief.

Bronnen: Brookings, Embracing broadband policy innovation from abroad; CNN, juli 2000; BOE, Orden ITC/1644/2011; Spaanse overheid, procedures ICT; Diário da República, Portaria 377/2015; Certivéa, label R2S; GOV.UK, new build connectivity; WiredScore, Our history; RVO, energielabel C kantoren. Gecontroleerd op 18 oktober 2026.